تعهدات متقابل کارگر و کارفرما

?قرارداد کار، قراردادی معوض است که بین کارگر و کارفرما منعقد می‌شود و در چارچوب آن کارگر، خدماتی شامل نیروی بدنی یا فکری خود را در اختیار کارفرما قرار می‌دهد و در عوض کارفرما به کارگر حق‌السعی و دستمزد پرداخت می‌کند. با انعقاد قرارداد کار دو طرف دارای تعهداتی در برابر هم می‌شوند. از این رو قراردادهای کار را دو تعهدی می‌نامند، زیرا اجرای تعهداتی از هردو طرف انتظار می‌رود. این تعهدات با انعقاد قرارداد به‌منصه ظهور می‌رسد. اگرچه در تنظیم قرارداد تشریفات خاصی لازم نیست ولی باید در آن مقررات قانون کار رعایت شود و حداقل مزایای مندرج در قانون کار برای کارگر در نظر گرفته شود. فسخ و یا تعلیق قرارداد کار در قانون کار ایران مستلزم رعایت شرایط و ترتیباتی است و بدون حصول موارد مذکور فسخ قرارداد یکجانبه خلاف مقررات تلقی می‌شود.
✅تعهدات ناشی از قرارداد کار

1⃣ کارفرما موظف است در مقابل انجام کار توسط کارگر مبلغی را که از حداقل‌های قانون کار کمتر نباشد به‌عنوان دستمزد به وی پرداخت کند و امتیازات مندرج در قانون کار از قبیل پرداخت حق مسکن، حق عائله‌مندی، بن، حق سنوات پایان کار، عیدی و… را برای کارگر خود منظور کند. در ضمن کارفرما موظف است از روزی که کارگر در کارگاه مشغول به کار می‌شود وی را نزد سازمان تامین‌اجتماعی بیمه کند. از طرف دیگر کارفرما باید وسایل و امکانات لازم را برای ایمنی کارگاه فراهم سازد و آموزش‌های لازم را برای استفاده درست از آن‌ها به کارگر تدارک ببیند. عدم توجه به این امر و وقوع حادثه برای کارگر موجب می‌شود سازمان تامین‌اجتماعی هزینه‌های درمانی و خسارات وارده از بابت پرداخت مستمری فوت یا ازکارافتادگی را از کارفرما وصول کند.

2⃣ کارفرما موظف است در صورت بروز حادثه در کارگاه ظرف سه روز اداری موضوع را به اطلاع اداره کار محل و شعبه تامین‌اجتماعی گزارش کند و اقدامات لازم را برای اعزام فرد حادثه‌دیده به مراکز درمانی و معالجه وی به عمل آورد.

3⃣ به موجب قانون مسئولیت مدنی کارفرما موظف است کارگر خود را در برابر خسارات یا صدماتی که ممکن است به اشخاص ثالث وارد شود، بیمه مسئولیت مدنی کند. این بیمه خارج از مسئولیت کارفرما در قبال بیمه تامین‌اجتماعی کارکنان خود است و باید در بیمه‌های تجاری و خصوصی انجام شود. در غیر این صورت، چنانچه اتفاقی از بابت کار کارگران به اشخاص ثالث رخ دهد، کارفرما مسئول جبران خسارات مربوطه خواهد بود.

4⃣ قانون توجه خاصی به حقوق و بیمه کارگران کرده است، بنابراین کارفرمایان در صورت ارجاع کار به پیمانکاران موظف‌اند تاکیدات لازم را در مورد پرداخت کامل حق‌وحقوق کارگر و بیمه آن‌ها در متن قرارداد به عمل آورند که در صورت رعایت نکردن آن طبق ماده ۱۳ قانون کار و ماده ۳۸ قانون تامین‌اجتماعی ملزم به تادیه مطالبات کارگر خواهند بود.

5⃣کارگران موظف به رعایت مناسبات و ضوابط کارگاه هستند و باید امکانات و وسایل ایمنی را، که برای پیشگیری از حوادث کاری است، به‌خوبی و به‌دقت به کار گیرند. کارگر باید از ماشین‌آلات و اموال موجود در کارگاه محافظت کند و از هرگونه بی‌دقتی و خسارت به وسایل کارگاه اجتناب کند. رعایت نظم و انضباط کاری در چارچوب آیین‌نامه انضباطی کارگاه از مواردی است که کارگر ملزم به رعایت آن است. در غیر این صورت کارفرما مجاز است کارگر خود را با اخذ نظر مساعد شورای اسلامی کار و یا نماینده کارگران اخراج کند.

6⃣آموزش‌های ایمنی و ضمن کار که برای کارگران تدارک دیده می‌شود باید توسط کارگران به‌خوبی گذرانده شود و کارگر نباید از طی کردن این دوره‌ها سر باز زند یا در گذراندن دوره‌های مذکور کوچک‌ترین کوتاهی کند. توجه نکردن به این امور، قصور در کار تلقی می‌شود و می‌تواند مجوز لازم را برای اخراج کارگر فراهم سازد.